“GÖRME ENGELLİ AVUKATLAR YOK SAYILAMAZ”
ENGELLİ AYRIMCILIĞINI PROTESTO EDEN BASIN AÇIKLAMASINA KATILDIK.
Cumhuriyet Savcısının, görme engelli Avukat Mümin Özeken’e yönelik ayrımcılığı İstanbul Barosu Engelli Hakları Merkezi tarafından İstanbul Çağlayan Adliyesi’nde bir basın açıklamasıyla protesto edildi.
Önce İlke Çağdaş Avukatlar Grubunu temsilen Bilişimden Sorumlu Yürütme Kurulu Üyemiz Av. Ramazan Çakmakcı ve Yürütme Kurulu Üyemiz Av. Birsen Baş Topaloğlu ile grup üyesi avukat meslektaşlarımız İstanbul Barosu Engelli Hakları Merkezi Yürütme Kurulu Üyesi Avukat Deniz Yazgan’ın okuduğu Basın Açıklamasında hazır bulunmuşlardır.
İstanbul Barosu Engelli Hakları Merkezi Başkanı Avukat Hüseyin Varol, Av. Mümin Özeken’in başvurusu üzerine harekete geçildiğini ve ilgili kişi hakkında gerekli işlemin yapıldığını bizzat Cumhuriyet Başsavcısı’ndan öğrendiğini ifade etmiştir.
Basın açıklaması sonrasında Önce İlke Çağdaş Avukatlar Grubumuz adına Yürütme Kurulu Genel Sekreterimiz Av. Burcu Öztoprak Alsulu engelli haklarına yönelik çalışmaları ve ayrımcılık karşıtı mücadelesi nedeniyle İstanbul Barosu Engelli Hakları Merkezi yöneticilerine ve üyelerine dayanışma duygularımızı ve teşekkürlerimizi sunmuştur.
Basın Açıklaması metni aşağıdadır.
Meslektaşlarımızın bilgisine sunarız.
Önce İlke Çağdaş Avukatlar Grubu
——————————————————————————————————————————————————————-
BASIN AÇIKLAMASI
07.04.2022
GÖRME ENGELLİ AVUKATLAR YOK SAYILAMAZ
5 Nisan 2022 Salı, Dünya Avukatlar Günü’nde, görme engelli meslektaşımız Avukat Mümin ÖZEKEN bir suç duyurusunda bulunmak üzere İstanbul Çağlayan Adliyesi’ne gitmiş ve suç duyurusu bağlamında dosyadan sorumlu Cumhuriyet savcısının “İki tanık bulamadın mı?” “Körsün, okuyamazken neden hazirun oluşturmamakta ısrar ediyorsun?” gibi aşağılayıcı ve damgalayıcı söylemlerine maruz kalmıştır. Meslektaşımız, asistanının yanında olduğunu ve tanımadığı bir başka kişinin varlığına gerek duymadan işlemi tamamlayabileceğini belirtse de Cumhuriyet savcısı, müşteki ifadesi almayı reddetmiş ve diyaloğun sonunda meslektaşımızı odasından çıkarmıştır.
Belirtmek isteriz ki, Türk Borçlar Kanunu’nun 15. maddesi uyarınca, “Görme engellilerin talepleri halinde imzalarında şahit aranır. Aksi takdirde görme engellilerin imzalarını el yazısı ile atmaları yeterlidir.”
Noterlik Kanunu’nun 73. maddesi uyarınca, “Noter, ilgilinin işitme, konuşma veya görme engelli olduğunu anlarsa, işlemler engellinin isteğine bağlı olmak üzere iki tanık huzurunda yapılır. İlgilinin işitme veya konuşma engelli olması ve yazı ile anlaşma imkânının da bulunmaması hâlinde, iki tanık ve yeminli tercüman bulundurulur.”
Tapu Tüzüğü’nün 24. maddesi de “İstem sahibinin, işitme, konuşma veya görme engelli olması hâlinde, işlemler isteğe bağlı olarak iki tanık huzurunda yapılır. Engellinin tanık istememesi hâlinde, bu husus istem belgesinde veya resmî senette belirtilir. İlgilinin işitme veya konuşma engelli olması ve yazı ile anlaşma imkânının da bulunmaması hâlinde, işaret dilinden anlayan yeminli bilirkişi bulundurulur.” demektedir. Keza Bankacılık Hizmetlerinin Erişilebilirliğine Dair Yönetmelik’in 8. maddesinin 4. fıkrası da “Görme engelli müşteriler, bankacılık hizmetlerine ilişkin sözleşmelerle ilgili bilgi edinme ve inceleme haklarını kullanmaları akabinde sözleşmeye imza atabilirler. Bu kapsamda, kişinin talebi olmaksızın, engelli müşterilere yönelik farklı bir uygulamaya gidilmez.” demektedir.
Tarafı olduğumuz uluslararası sözleşmeler ve ulusal normlardan açıkça anlaşılmaktadır ki, engelli bir kişi, desteğe gereksinim duymadığını belirtiyor ise, o kişinin edilgenleştirilerek, adeta bir nesne yerine koyularak, tanımadığı kişilerin içinde bulunduğu bir hazirun ile işlem yapmaya zorlanması hukuka aykırıdır ve bir Cumhuriyet savcısının açık olan yasa sözünü bilmemesi gibi bir durum kabul edilemez.
Türk Yargı Etiği Bildirgesi’ne göre, “Hâkimler ve savcılar, görevlerini yerine getirirken adaletin en hassas ve doğru şekilde dağıtıldığından emin olan, meslekî sorumluluk içinde davranan, bütün işlemleri ile karar ve davranışlarında insan ve toplum hayatına tesir edeceklerinin ve toplum nezdindeki saygınlıklarının korunmasının Türk yargısının itibarını da yükselteceğinin bilincinde olan ‘hakîm, fehîm, müstakîm, emîn, mekîn ve metîn’ insanlardır. Anayasa ve kanunlardan aldıkları yetki çerçevesinde, hür vicdanları ile evrensel değerleri şiar edinerek bağımsız ve tarafsız olarak görevlerini yürütürler. Bu bildirgede belirtilen etik ilkeleri içtenlikle benimser, gerek meslekî gerekse sosyal hayatlarında bu ilkeler doğrultusunda davranmaya onurları ve vicdanları üzerine söz verirler.”
Savcılar İçin Etik ve Davranış Biçimlerine İlişkin Avrupa İlkeleri, kısaca Budapeşte İlkeleri’nin “Genel olarak mesleki davranışlar” başlığı altında ise savcılar, “Tüm kişilerin kanun önünde eşit olma hakkına saygı duymalı; cinsiyet, ırk, renk, dil, din, siyasi veya diğer görüşler, cinsel yönelim, ulusal veya sosyal köken, ulusal azınlığa mensup olma, mülkiyet, doğum, sağlık, engellilik ve diğer her türlü statü temelinde herhangi bir kişiye karşı ayrımcılık yapmaktan sakınmalıdırlar.”
63 yaşında, görme engelli bir avukatın, engelliliği dolayısıyla ayrımcılığa uğraması, avukatlık mesleğine başlarken ettiği yeminden ayrı ve aşağıda düşünülerek, hak arama özgürlüğünden yoksun bırakılması engelli ayrımcılığıdır; sağlamcılıktır, Hakimler Savcılar Kurulu Kanunu bağlamında yaptırıma tabidir ve suç oluşturur.
Avukatlık mesleğinin, engelli kişilerce bağımsız biçimde yapılamayacağına ilişkin söylemler, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve Anayasamız bağlamında ayrımcılık yasağına aykırıdır.
Yasalara açıkça aykırı olan, engelli kişinin istemi ve rızası hilafına şahit bulundurma istemini kabul etmiyoruz. Ancak kendimizden emin bir şekilde belirtiyoruz ki bugün, görme engelli bir avukatın aşağılandığına, ayrımcılığa uğradığına şahidiz. Hukuksuzluğa şahidiz. Görme engelli avukatları gerçek bir avukat gibi değerlendirmeme teşebbüsüne şahidiz.
Meslektaşımızı aşağılayıcı muamelede bulunan Cumhuriyet savcısını Hâkimler Savcılar Kurulu’na şikâyet ettiğimizi, olayın takipçisi olduğumuzu kamuoyuna saygı ve kararlılıkla bildiririz.
İstanbul Barosu Engelli Hakları Merkezi